Google Translate the Entire Blog

Saturday, 6 August 2016

My Sister's Story (An Excerpt)

Several months ago, my sister Minx gave me a beautiful essay she wrote as her gift to me in memory of our mother.

 I am posting here an excerpt of her essay.

******************************************************************************

The fire trees were on their last blooms. Their crowns aglow with flame like blossoms not unlike the dying embers of camp fires. The golden shower tree swayed in the wind. Its grapelike cluster hung like droplets of golden sunshine.

She was looking thru the window as she folded my sister's clothes. Staring in fact yet oblivious to the explosion of colors gifted by the trees she has planted and tended from seed.

"Do you know where she went?" My mother's voice was reeking with sadness.

"No, I have no idea."

"We have to search for her."

I let out a deep sigh for I could foretell what our ardous search would entail. I have seen it before. Parents, brothers, sisters, lovers of friends who are missing. 

First, the police stations - have you picked up anybody violating the curfew? Then we make the trek to the Office of the Task Force Detainees - any new faces at Bicutan or Pag-Asa or any of the myriad of political prisoner camps strewn around the city? Next, the convents-the nuns are very active in hiding people wanted by the government. And finally the morgues, to look lor salvaging victims left by the waysides for the flies to feast on, dead hollow eyes unseeing the violence that was visited upon them.

Nanay's usually ram rod straight back, was slightly slumped, carrying an unseen burden. She started to quietly mouthing the mysteries of an imaginary rosary.  Imaginary, for rosaries as well as crosses, saints Statues, and prayer books are banned in our household. Though she was born to a very old Catholic family, she married my father.  His family was one of the original members of an indigenous Protestant religion in the country. And to marry a member you have lo give up your own religion and convert.

"Of course, there will be changes. Your sister, she has always disapproved of our Christmas parties..."

***
***

"Nanay. are you happy?" I once asked.

"I can't recall ever hearing you laugh. "

She gave me the look. The look that seem to say,

'Here you go again, thinking too deeply, analyzing things best left alone.' 

"Laughing out loud is like tempting fate. What is important is being at peace."

She has seen so much and experienced a lot. She grew up as one of the daughters of a political clan in the North and violence has peppered her family's history. An uncle was assassinated as he received the holy communion in Church.  In retaliation, a cousin burned down a whole village. The cries of widows and children left homeless can still be heard in the winds as you pass by Bantay.

She headed to Manila away from the  violence never to return in more than 30 years. Her list of changes sounded like incantations, peace offerings to the gods. As if saying, I am willing to make changes, do all these, just so I can have my daughter back.

"DO you think she will return?"

I dared not answer. All I have are useless, empty words. They hold no hope.

"Where should we start?" Her  hands tentatively touching a lone hanging thread on my sister's shirt,  afraid that a slight pull might unravel my  sister's whole existence.

"Mga Kuwentong Barbero"


Acknowledgement: Trailer mula sa Pelikula ni Jun Robles Lana, 
produced by APT ENTERTAINMENT,  OCTOBERTRAIN FILMS
sa tulong ng HONG KONG-ASIA FILM FINANCING FORUM

May ilang pelikulang Pinoy na nakatulong sa pagkamulat ko  sa umiiral na sistemang panlipunan noong panahon ng batas militar. Malaki ang pagkakaiba ng mga ito sa ilang mga pelikulang napanood ko sa telebisyon noon, na pawang ampaw para sa akin-magandang pagmasdan pero walang laman. Walang sustansiyang magbibigay ginhawa sa kumakalam na sikmura, walang dagdag kaalaman na maaring magbigay ng kakayanang mabago ang iyong kalagayan sa buhay. 

Unang pelikulang umantig sa akin ay ang pelikulang obra ni Lino Brocka na "Tinimbang ka Nguni't Kulang." Kuwento ito ng isang kabataan na pawang piping saksi sa mga nangyayari sa kanilang maliit na komunidad sa probinsya. Nabuksan ang mata niya sa  mga pagkukunwari ng mg taong nirespeto niya kasama na ang ang pagkawala ng pagmamalasakit para sa mga bulnerable at naisasantabing mga tao. Nakilala rin niya ang ilang mga taong nagbigay patotoo sa kabutihan ng kanyang kapwa, na maaring magmahal ng lubos ang mga maralita. 

Baptism of fire ko ang pelikulang ito.

Napanood ko rin ang ilang mga pelikulang  tumalakay sa pang-aabuso ng mga taong nasa poder sa ilalim ng batas militar. Nariyan ang pelikulang "MORAL"ni Marilou Diaz Abaya at ang" Sister Stella L" ni Mike de Leon.  Hindi na simpleng pahaging ang pagtalakay sa mga isyu, kundi malinaw at matingkad na pagtalakay sa kawalan ng katarungan at pangangailangang huwag manahimik at magtiklop-tuhod ang sambayanan sa isang sistemang mapang-abuso. 

Malayo na rin ang narating ng pelikulang Pilipino lalo na pagkatapos ng People Power Revolution.  Marami rin ang hinarap na mga suliranin ng industrying pampelikula na kailangang makipagsabayan sa mga higanteng pelikulang dayuhan.  Mabuti rin na nasimulan at naipagpatuloy ang mgapagpapalabas ng mga indie film sa ilalim ng Cinemalaya Film Festival.Taunang ginaganap ito upang bigyang pugay ang mga mahuhusay na pelikulang Pinoy.

Isa sa pelikulang ipinalabas sa ilalim ng Cinemalaya Film Festival ay ang ang "Mga Kuwentong Barbero (The Barber's Tale)," na halaw sa screenplay na nanalo na rin ng Palanca Awards noong 1997. Matapos kong mabasa ang ilang magandang rebyu sa kanya,  nagdesisyon akong isama ang bunso kong anak sa panonood nito. Ipinanganak ko siya, maraming taon pagkatapos ng Edsa People Power Revolution.  Kinalakihan niya ang isang bayang nakawala na sa gapos ng diktadurya. Gusto niyang matutunan ang mga pangyayari sa ating bayan noon.

 Hindi ako nagkamali sa pagpili nito na pelikulang panonoorin namin ng aking anak. Palagay ko, paglabas niya ng sinehan, hindi lang dagdag na kaalaman tungkol sa mga nangyari sa ating bayan ang bitbit niya, kundi mas nabuksan ang kanyang pag-unawa sa kanyang  kapwa, sa kanilang pinagdadaanang iba't ibang pagsubok sa buhay. 

Malaking aral rin para sa kanya ang maaring magawa ng sama-samang pagkilos ng mamamayan kahit mukhang kailangang daanin pa sa butas ng karayom ang solusyon sa suliranin.

Kaya para sa kuwentistang si Jun Lana at mga taong nagbigay-buhay sa kuwento ni Marilou, Mabuhay Kayo! Padayon! Ipinagmamalaki ko kayo.


Reference:

San Diego, Bayani Jr. "Barber's Tale: A Tribute to Strong Women."
Philippine Daily Inquirer. Aug.23, 2014
http://entertainment.inquirer.net/150041/barbers-tale-a-tribute-to-
strong-women

Tuesday, 28 June 2016

Para sa Isang Kaibigan

tula ni Amy Muga

hindi ito ang liham na gusto kong mabasa,
sa panahon ng pananalamin at pagtatasa.
hindi ito ang liham na gugustuhin kong baunin,
sa panahong tinitimbang ang puso’t damdamin.


pamamaalam ito ng isang kaibigan,
siya na di nagpinid ng pinto't di nang-iwan,
puso'y malaking basyo sa nangangailangan,
tutulong s'ya sa pagbangon hanggang mamaalam.


kay bilis man ng panahon sa pagkakilanlan,
maraming pagkakataong di malilimutan,
pagmamalasakit ay di matatawaran,
kalawakan ng pag-iisip ay hahangaan.

alam kong hindi madali ang pagtitimbang,
kung manatili o tuluyang magpaalam,
nalungkot man ako sa nabasa kong liham,
hangad ko'y tagumpay mo sa napiling daan.

Saturday, 18 June 2016

mga ama't mga ina sa isang linggo ng hunyo

tula ni Amy Muga

(para sa mga napaslang sa Orlando, Florida)

narinig ko ang hiyaw ng
mga luhang umagos
sa bayan ng mga bulaklak,
pawang karayom na tumutusok
sa bawa’t hibla ng kalamnan
ang mga salitang nabasa
sa mensaheng padala ng mga anak.
di mailarawan damdaming bumalot
sa marami pang ina at amang
naghintay at nanalangin sa kanilang Poon,
pagkatapos mabasa ang mga salita
ng pamamaalam at pagmamahal,
mula sa mga anak na inagaw ng
matalim na pangil ng gatilyo
isang linggo sa buwan ng hunyo.
narinig ko ang dagundong ng mga pusong
humihiyaw sa pagtangis
magmula sa maraming ina at ama

sa maraming bayan.


-

Thursday, 2 June 2016

Sulat kay Bunso

mag-ama sa Christmas party ng Math Department


Anak ko,

Ilang araw na lang, pasukan na naman. Alam ko, excited ka na sa unang araw mo sa isang paaralang napamahal na sa ating mag-anak. Noon, nilalakad mo lang ito mula sa friendship bridge ng iyong paaralan. Ngayon, opisyal ka nang bahagi ng komunidad ng mga mag-aaral sa Ateneo!

Marami tayong magandang ala-ala sa loob ng campus. Mula pa noong bata ka, isinama ka na ng iyong ama sa marami niyang gawain sa kanyang opisina. Bahagi ka na rin ng center kung saan ako tumutulong sa gawaing counseling. Nakilala mo na ang mga kasama namin ng iyong ama sa aming mga gawain; siyempre pa nariyan ang mga ninong at mga ninang mo, pawang mga dalubhasa na mapagmalasakit sa gawain para sa mga mag-aaral.

Natatandaan ko tuloy ang kuha ninyong dalawa ng iyong ama sa  bonfire activity noong nag-champion ang Ateneo sa UAAP. Kasama ninyo si Wesley Gonzales, ang basketbolistang estudyante ng iyong ama Karga ka pa ng ama mo noon. Ngayon, natangkaran mo na kaming dalawa ng iyong ama!

Mayroon rin tayong kuha kasama si Fr. Ruben Tanseco, SJ, ang butihing paring Heswita na naging gabay ko sa gawaing counseling. Gabay rin siya ng maraming pamilyang gustong mapabuti ang relasyon nila sa isa't isa.

Ang bilis talaga ng panahon. Kung dati rati, akay ka namin pagpunta sa opisina, ngayon naman, ikaw na mismo ang mag-aaral sa Ateneo. Alam ko, kakayanin mo ang hamong ihaharap ng panibago mong paaralan.

Ano nga ba ang mabuting alamin at baunin mo sa pagpasok mo sa Ateneo?

Una, magandang alamin mo ang iyong mga kalakasan at iba mo pang mga katangian. Tuklasin mo ang mga bagay na nagbibigay buhay sa iyo, kung ano ang lalo pang nagpapalapit sa iyo sa   Panginoon. 

Pangalawa,  bawa’t isa sa inyo sa iyong bagong paaralan ay may angking talino at husay sa iba’t ibang larangan. Hindi kailangang ikumpara ang sarili sa iba pa. Mahalagang kilalanin at lalo pang linangin ang mga kahusayang ito. 

Pangatlo, magtiyaga at magpunyagi ka sa pag-aaral. Maaring mahirap ang bawa’t subject mo, maraming requirements, maaring mahigpit ang mga guro ninyo. Ihanda mo na ang iyong sarili dito, anak. Walang short-cut sa pag-aaral at pagkatuto. Mismo sa klase pa lang, mag-focus sa itinuturo ng iyong guro, magtanong sa kanya kung mayroong hindi malinaw sa iyo. Maging masinsin sa pagsulat ng mga natutunan sa klase. Hindi kailangang magpakahon sa kaalamang makukuha sa loob ng silid-aralan. Magsaliksik, magtanong, maging mapanuri. Alamin kung paano makatutulong sa iba ang iyong mga pinag-aralan.

Pang-apat, matutong makisalamuha sa iyong mga kamag-aral. I-enjoy mo ang bawa’t araw na kasama sila. Alam kong marami kayong matutunan sa bawa’t isa.

Panlima, matuto ng time management Kung sakaling may proyektong kailangang ipasa sa isang takdang araw, planuhin kung ano ang gagawin  sa bawa’t araw hanggang matapos ito. Mas mabuting may ginagawa ka araw-araw, kahit pakaunti-kaunti para sa proyekto, kaysa  mag-cram at ma-stress ka sa magdamag.

Pang-anim, sa mga pagkakataong may group work sa klase, ibigay mo ang iyong 100% para mapabuti ang proyekto. Maging aktibo sa mga pulong, sabihin kung ano ang nasa isip na makakatulong sa proyekto.  


Pampito, hindi kailangang maging daan sa panghina ng kalooban ang mababang marka. Maaring may mga pagkakataong hindi mo makuha ang minimithi mong  grade kahit napakalaking panahon ang binuhos mo sa pag-aaral maging sa pagpapabuti ng proyekto. Ganoon talaga ang buhay. Hindi mo makukuha ang lahat ng bagay na ginusto mo. Pinakamabuting gawin ay magtasa (assess), kuhanin ang aral sa gawain. Gamitin ang mga ito para mapabuti pa ang susunod mong pagsusulit o gawain. Padayon lang anak. Carry on!

Panghuli, manalig ka sa Panginoon, anak. 

Huwag mong kalilimutang mahal na mahal ka namin ng iyong ama't kapatid at narito kami para sa iyo.

                                                  
                                                                                      
                                                                       Nagmamahal,

                                                                        Nanay
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...